Wprowadzenie do materiałoznawstwa cz. 1

Gdy sama zaczynałam przygodę z szyciem często zastanawiałam się czy powinnam poznać najpierw jak najwięcej nazw tkanin, wiedzieć która jest sztuczna, która naturalna, jaki jest ich splot, co to gramatura… Jejku tyle tego, że aż się odechciewa zaczynać. Po latach praktyki wszystkim zalecam spokój, nie trzeba jechać nad morze, by nauczyć się pływać.

A materiałoznawstwo to frapująca dziedzina, pełna niespodzianek, zagadek i nowinek. Są jednak kwestie, które powinniśmy przyswoić jak najwcześniej, nie ważne czy odzież projektujemy, czy tylko szyjemy dla siebie z gotowego szablonu. Od wyboru materiału zależy wygląd modelu oraz komfort naszej z nim pracy. Warto więc poznać jak powstają, bo cechy, które nabywają w procesie produkcji, musimy wziąć pod uwagę jako pierwsze.

Metody produkcji są trzy i dzięki nim mamy: tkaniny, dzianiny i włókniny. Podstawowym składnikiem wszystkich tych materiałów są włókna – cieniutkie włoski, które po połączeniu tworzą przędze i nici.

Tkaniny

W procesie tkania powstają najbardziej nam znane tkaniny. Przynajmniej dwa systemy nitek przeplatają się tu prostopadle. Pomiędzy napiętymi wzdłuż – wytrzymałymi na rozerwanie nitkami osnowy, przeciąga się poprzecznie nitki wątku. materiałoznawstwo - budowa tkaniny, wątek i osnowaBrzegi są zwykle gęściej tkane, tworząc krajkę, na której często znajdują się informacje o tkaninie. Ponieważ osnowa jest naciągnięta, by można było równo tkać, większość tkanin jest mocna, mało elastyczna i stabilna – przewidywalna, co niewątpliwie sprzyja nauce szycia. Tkaniny mogą być tkane gęsto, ciasno jak dżins – są wówczas twarde i wytrzymałe, a także wiatroodporne. Luźno plecione – szyfon czy batyst, cechuje nie tylko lekkość i delikatność, ale również przezroczystość. Zmieniając kolor lub rodzaj nitek osnowy i wątku można tworzyć nieograniczoną różnorodność tkanin. Stosując różne sploty, wpływać na ich sposób układania się.

Dzianiny

Ze względu wygodę noszenia i łatwość produkcji, dzianiny cieszą się rosnącą popularnością. Proces ich produkcji polega na formowaniu oczek z jednej lub wielu nitek i wzajemnym ich łączeniu. W budowie wyróżnia się rządki – poziome i pionowe – kolumienki. materiałoznawstwo - budowa dzianiny, rządki i kolumienkiDzianiny rozciągają się w obu kierunkach, a dzięki swej elastyczności dobrze się układają i dopasowują do ciała, dając duży komfort. Z tych samych powodów szybko jednak tracą fason. Dzięki ażurowej strukturze przepuszczają powietrze i mogą utrzymywać ciepło. Różnorodność ich faktur oraz wzorów jest ogromna, jednak rozciągliwy materiał wymaga elastycznych szwów, a zatem posiadania odpowiedniego sprzętu i większych umiejętności praktycznych.

Włókniny

Najstarszą metodą tworzenia materiałów było łączenie – splatanie włókien dające włókniny. Przykładem może być tu produkcja filcu, polegająca na moczeniu wełny, sprasowywaniu jej, co skutkuje splątaniem włókien, a ostatecznie stworzeniem zwartej struktury. Tak powstała włóknina nie strzępi się ani nie pruje i można ją kroić w każdym kierunku. Najbardziej znane włókniny to watolina i wkłady odzieżowe – flizelina.


Podsumowując: sposób wytwarzania, zależny od kombinacji włókien, nadaje materiałom nieodwracalne cechy – gęstość, grubość, ciężar, fakturę, kolor, wzór, stabilność – elastyczność, przewiewność i chwyt.

A na koniec mam dla Ciebie zadanie – weź z szafy dowolny materiał, spróbuj ocenić jego cechy, zobaczyć jak się układa i na jakiego rodzaju odzież będzie się nadawał. Możesz owinąć go wokół siebie i spróbować stworzyć z niego jakiś kształt. Aby szyć nie musisz być ekspertem w dziedzinie materiałoznawstwa, a z każdą nowo uszytą rzeczą nabierasz doświadczenia również i w tym obszarze.